Zet je westerse bril af en kijk naar de Arabische bewegingen vanuit een ander perspectief

Posted on 5 januari 2013

3


Hoe gretig velen het begrip Arabische lente probeerden te gebruiken voor bewegingen in de Arabische wereld, hoe angstig velen dat begrip de laatste tijd proberen te mijden. Wie heel trots roept het nooit over de Arabische lente gehad te hebben houd ik hierbuiten.

Het gaat mij niet zozeer om het begrip ‘lente’. Van mijn part mogen die bewegingen Arabische ‘horror’ heten. Sommigen die dat begrip gebruikten schreven bepaalde waarden toe aan bewegingen tot stand gekomen door de volkeren in de Arabische wereld. Die waarden waren voortgekomen uit de koker van de westerse democratieën. Wij hadden verwacht dat de Arabische wereld binnen enkele maanden omgetoverd zou worden tot een wereld gebaseerd op ons waardensysteem. We dachten dat de moslimwereld opeens het licht van de westerse democratieën zou zien en voor een seculier politiek systeem zou kiezen. We dachten dat men in sommige delen van die wereld, waar vrouwenonderdrukking het vanzelfsprekende recht van de man is, bevrijd zou worden van dogma’s en dat vrouwen massaal de cruciale posities binnen het politieke systeem toebedeeld zouden krijgen. We dachten dat de Arabische wereld de scheiding der machten zou toejuichen. We dachten dat homohuwelijk, abortus en euthanasie zonder slag en stoot geaccepteerd zouden worden. We dachten dat alle Arabische kinderen van goed onderwijs zouden genieten. We dachten dat er veel banen voor werkloze jongeren zouden komen. We dachten dat armoede direct zou verdwijnen. Alleen dan zou er sprake geweest zijn van ‘lente’. Door onze westerse bril zijn alle andere vormen van verandering niets anders dan horrorachtige variaties van een machtswisseling.

Stel je voor dat we die bril afzetten en de Arabische bewegingen vanuit een ander perspectief bezien. Wat zien we dan?

We zien dan dat de problemen van de volkeren in het Midden Oosten in het algemeen en de Arabische wereld in het bijzonder veel dieper zijn dan het islamprobleem. We realiseren ons dat we het over een moslimbevolking hebben die eeuwenlang uitgebuit is door machthebbers, gesteund door de westerse politiek, nog afgezien van de periode van rechtstreekse kolonisatie. We beseffen dat, in een volksopstand, een groepering geen kans maakt op macht als die niet over de basisfundamenten beschikt die een volk hoop voor de toekomst kunnen bieden. Een uitgebuit volk kiest in eerste instantie voor wie haar gerechtigheid, onafhankelijkheid van de wereldmachten en welvaart biedt. Begrippen als vrouwenrechten, homorechten, vrijheid van meningsuiting, recht op abortus etc. zijn daar luxueuze begrippen, die door de elite geprezen worden. Er is een kleine groep die zich hierom druk maakt en ervoor strijdt. We moeten blij zijn als zulke begrippen überhaupt  in de woordenschat van de rest van de bevolking voorkomen, laat staan in hun werkelijke beleving of toekomstperspectief.

Wie haalde het 50 jaar geleden in Nederland in zijn hoofd om de pastoor de deur te wijzen toen hij kwam vragen waarom er geen nieuwe geboortes in het gezin plaatsvonden? Wie maakte zich druk om vrouwenrechten toen iedereen voortdurend bezig was de monden te voeden in een huishouden van twaalf gezinsleden? Hoe vanzelfsprekend homorechten, vrouwenrechten, abortusrecht en euthanasierecht nu ook mogen zijn, in een niet erg ver verleden in Nederland werden ze ondermijnd door de kerkelijke staat. Pas toen de magen wat gevulder werden kregen mensen ook beter onderwijs en toen ze beter onderwijs kregen kwamen ze tot het besef dat ze zelf de beschikking konden hebben over hun eigen hersenen. Toen ze daar beschikking over hadden bedachten ze andere wetten en maakten ze zich los van de wetten van de metafysica.

Het Midden Oosten heeft die kans nog niet gehad. Nog niet bijgekomen van de ene kolonisatie of ander soort uitbuiting en oorlog wordt zij verwikkeld in een nieuwe. Heel wat magen in dat deel van de wereld moeten gevuld worden voordat die volkeren over een redelijk acceptabel niveau van onderwijs kunnen beschikken. Vooral op het platteland en in de kleine steden. Dan pas kunnen ze zelf wetten maken die waarschijnlijk overeenkomen met onze democratische wetten in het westen, waar overigens niet iedereen gelukkig van lijkt te zijn, als ik de paus mag geloven.

Tot die tijd moeten we blij zijn met elke verandering die een lichtpuntje toont. Dus ook blij met de islamitische groeperingen die door het volk gekozen worden. Een islamitische regering is de fata morgana van elke moslim die gebukt gaat onder uitbuitingen. Hoe schrikbarend de consequenties van de islamitische machten ook mogen zijn, we kunnen niet anders dan accepteren dat de islamitische volkeren hun heil slechts in een islamitisch systeem zoeken, zolang zij zelf dat niet ervaren hebben.

Kijk naar Iran. De misdaden en corruptheid van veel koninklijke dynastieën hadden voor wantrouw onder de verschillende lagen van de Iraanse bevolking gezorgd. De laatste sjah van Perzië probeerde wat sociaal- economische hervormingen (de witte revolutie) in het land te bewerkstelligen. Maar hij was het contact met de realiteit in de onderlagen van de samenleving, met name op het platteland, kwijtgeraakt. De witte soldaten van de sjah kregen de opdracht om als medici en onderwijzers het volk op het platteland en de kleine steden te bedienen. Jonge vrouwen als arts of onderwijzers werden in korte rokjes naar het platteland gestuurd. Dit was voor die bevolking dermate choquerend dat ze hun dochters thuis hielden en mannen liever pijn leden dan naar een vrouwelijke arts in een korte rok te gaan. De sjah woonde in Tehran en verkeerde in de westerse kringen. Hij had dan ook helemaal geen idee hoe de rest van de bevolking eruit zag. Hij zag de cijfers van analfabetisme en sterfte op het platteland en dacht er iets aan te doen. Aan de andere kant zaten de islamitische geestelijken die in nauw contact waren met alle lagen van de bevolking. Qom was erin geslaagd zijn leer tot in de uiterste uithoek van het platteland te verspreiden en het vertrouwen van het volk te winnen. Het was dan ook niet vreemd toen 99% van de bevolking voor een islamitische regering stemde tijdens het referendum van 1979.

Toen de ayatollahs aan de macht kwamen kregen ze te kampen met een bevolking van wie meer dan de helft analfabeet was. Binnen de kortste tijd lukte het ze jong en oud op de schoolbanken te krijgen. Vandaag behoort Iran tot een selecte groep van landen met een hoog percentage  hoogopgeleiden, met meer hoogopgeleide vrouwen dan mannen. De wonderbaarlijke ontwikkeling is dat het hoog niveau van onderwijs in Iran voor een hoog niveau bewustwording onder de jongeren heeft gezorgd. Wie in contact komt met de wetenschap laat zich de les niet lezen door de geestelijken. Islam als politiek systeem is geen droom meer van de Iraanse jongeren, maar een harde werkelijkheid. Zij dromen nu van een seculiere staat. Ze pleiten voor individuele vrijheden en waar mogelijk nemen ze die vrijheden. Hun ouders lijden al bijna 35 jaar onder een islamitisch regime, maar ze zijn tegelijkertijd trots dat zij zelf ooit hun lot bepaald hebben. En je kunt geen betere leer aan je kinderen meegeven dan hen leren onafhankelijk van de buitenmachten te handelen.

Laat ons dan niet dezelfde klaagzang gaan zingen over Syrië, als toen over Egypte. Het cynisme helpt dat volk noch los te komen van Assad, noch van de moslimrebellen. Respecteer hun recht om zelf hun machthebbers te kiezen en realiseer je dat je geen slagroomtaart moet wensen voor wie geen brood heeft.

Twitter: @FerdowsKazemi

Posted in: Politiek