De nostalgische noten van Jean – Yves Thibaudet

Posted on 17 januari 2011

6


Afgelopen zondagavond woonde ik samen met mijn echtgenoot een pianoconcert bij van Jean – Yves Thibaudet, in het Concertgebouw in Amsterdam. Het was op uitnodiging van een zakelijke relatie van mijn echtgenoot. Je komt wel eens ergens als je een man hebt met een baan!
Ik ben in principe geen pianofan, eigenlijk heb ik niet veel feeling met klassieke muziek. Maar ik ging er ook beslist niet met tegenzin naar toe.
Dankzij onze gastvrouwen kregen we een mooie plek op het podium, net niet bovenop de vleugel. Ik kon vanuit mijn plek letterlijk op de vingers van de beroemde pianist kijken.
Niet verwachtingsvol staarde ik naar die vingers hoe hij de eerste noot zou slaan. De zaal hield zijn adem in, het was alsof er geen publiek was, en de pianist begon. Hij speelde en ik bleef kijken naar zijn dansende vingers. Hoe langer hij speelde hoe minder ik zag. Zijn vingers verdwenen in een oude herinnering. Ik zag een land dat in staking was en scholen die dicht waren. Een land dat zwanger was van een revolutie. Ik zag een 12-jarig meisje dat bij haar zus in de stad logeerde. Haar zus en zwager gingen elke avond naar de ouders van haar zwager en ze ging ook mee. Die ouders hadden hun televisie in de pronkkamer staan, een kamer die nauwelijks gebruikt werd. Ook het personeel van de staatstelevisie, de enig toegestane omroep, was in staking en er werden geen programma’s uitgezonden. Het enige wat je kon zien waren natuurfoto’s die langskwamen met op de achtergrond pianomuziek. Het meisje ging avond in, avond uit in haar eentje in de pronkkamer voor die beelden zitten en naar de pianomuziek luisteren. Niet omdat de muziek of die beelden haar interesseerden. Zij zat op iets te wachten, iets geweldigs dat komen zou. Zij wist dat er een moment zou komen dat een presentator op het beeld zou verschijnen en emotioneel zou roepen dat de revolutionairen de macht overgenomen hebben. De presentator kwam niet, maar het meisje raakte vertrouwd met die muziek. De muziek die geen onderdeel uitmaakte van haar cultuur, toch vertrouwd. Een maand lang zat ze elke avond tot laat voor de televisie, behalve dié avond. Net die avond gingen ze niet naar de schoonouders en kon ze geen tv kijken. Zij miste het moment waar ze een maand lang op gewacht had. De beelden van die avond werden later een miljoen keer herhaald, maar ze vergaf zichzelf nooit dat ene gemiste moment. Sindsdien kon ze geen pianomuziek meer verdragen. Veel later, in de gevangenis was ze verbijsterd toen Camelia, haar celgenote, opeens gezegd had dat ze haar piano miste. Hoe kon een contra-bourgeois een piano missen en dat ook nog in de gevangenis, had ze zich afgevraagd.  

Afgelopen zondagavond, toen de vingers van Jean – Yves Thibaudet op de pianotoetsen sloegen, had ze haar antwoord. Zolang deze vingers in beweging blijven, zolang er oren zijn die naar die noten luisteren, zolang er ogen zijn die ontroerd door die noten tranen laten, is er geen ruimte voor haatgevoelens, oorlogen, bloedbaden …
Camelia was voldoende gemarteld, vernederd en had genoeg bloed overgegeven in de gevangenissen van ayatollahs om zichzelf haar piano te gunnen. Niet eens in de werkelijkheid, maar in haar dromen.

Het toen 12-jarige meisje dat 32 jaar geleden het ene moment, waarop ze zo lang gewacht had, miste en nooit meer iets voelde voor pianomuziek zat afgelopen zondagavond te huilen terwijl ze naar de vingers van Jean – Yves Thibaudet keek en zijn muziek tot zich liet doordringen. Toen pas realiseerde zij zich waarom men niet wil dat er bezuinigd wordt op cultuur.
Jean – Yves Thibaudet liet op betoverende wijze een van de zeldzame standpunten van de beweging van Wilders, waarmee ze het wel eens was, verdwijnen.